63. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali öncesinde Deniz Yavuz’la festivalin bu yılki programını, farklı seyircilere ulaşma çalışmalarını ve sinema sektörüne yönelik hedeflerini konuşuyoruz.

Söyleşinin ikinci bölümünde, Sinema Televizyon Sendikası’nın paylaştığı sinemacıların ortak açıklamasında gündeme getirilen sorular ve Film Forum’un 2026 yönetmeliği çerçevesinde başvuru ve değerlendirme süreçlerinin işleyişini, şeffaflık beklentilerini ve olası iyileştirmeleri ele alıyoruz.

“Birçok olumsuzluğa rağmen ışık sanatı olan sinemanın ışığı daima yansın dedik.”

Geçen yıl “Kalpten” diyerek seyirciyle buluşan Altın Portakal, bu yıl “Daima” sloganıyla yola çıkıyor. Bu iki ifade arasında sizin için nasıl bir bağ var ve bu yılın sloganı program tercihlerinizde nasıl karşılık buluyor?

Festival her yıl büyük zorluklarla yapılıyor. Birçok olumsuz, ekonomik ve üretimsel sorunla karşılaşıyoruz. Bu yıl da festivalin yüklenici firması büyük bir soruşturmayla karşı karşıya kaldı. Daima sloganı tam da buradan hareketle ortaya çıktı. Birçok olumsuzluğa rağmen ışık sanatı olan sinemanın ışığı daima yansın dedik. Kararlılıkla yolumuzda yürümeye, festivale olan sorumluluğumuzu gerçekleştirmeye çalışıyoruz.

Gezen Sinema ve Engelsiz Filmler Festivali iş birliğiyle düzenlenen erişilebilir gösterimler, farklı seyircilere ulaşmayı hedefliyor. Bu çalışmaların ulaştığı seyirciyi ve karşılanamayan ihtiyaçları nasıl değerlendirecek, deneyimi sonraki yıllara nasıl taşıyacaksınız?

Her iki etkinliğinde kapsamını ve süresini arttırmayı hedefliyoruz. Filmler halka bir sinema perdesinde olacak şekilde ne kadar kolay ve hızlı ulaşırsa, bu noktada sunulan filmlerdeki çeşitlilik ne kadar arttırılırsa o kadar önemli bir hedefe ulaşmış oluyorsunuz.

“Bu yıl fiziksel bir katalog ve festival gazetesi baskılarını tamamen kaldırdık.”

Bu yıl festivalin karbon ayak izini ölçmeye başlayacağınızı duyurdunuz. Ölçüm hangi faaliyetleri kapsayacak ve sonuçları sonraki yıllar için somut azaltım hedeflerine nasıl dönüştüreceksiniz?

Konuk sayıları otel sayıları, gidilen mesafeler, atık yönetimi, matbaa çalışmaları ve kağıt tüketimleri bu konunun temel unsurları. Bu alanlardaki ölçümlerimizi bu yıl tamamlayıp, gelecek yılın değerleriyle karşılaştırarak bu başlıklarda kazanımlar elde etmeyi umuyoruz. Bu yıl fiziksel bir katalog ve festival gazetesi baskılarını tamamen kaldırdık. Yeşil Setler Mümkün Oluşumu ile iş birliği halinde bir takım çalışmaları da festival esnasında gerçekleştireceğiz.

Programda uluslararası ortak yapımlardan kısa film dağıtımına, çalışma koşullarından yapay zekâya uzanan sektör buluşmaları bulunuyor. Bu buluşmaların festival sonrasında kalıcı iş birliklerine veya desteklere dönüşmesi için nasıl bir devamlılık öngörüyorsunuz?

Bu etkinlikleri yaparak festival katılımcıları arasında bir etkileşim ve network imkanı yaratmayı hedefledik. Benzer çalışmalar bütün festivallerde en iyi şekilde yapılıyor. Her birinden doğacak olumlu iş birliklerinden mutlu oluruz. Festivalin yarışmalı bölümleri, özel programlarından beklediğimiz geri dönüşlerden farklı olarak bu tür etkinliklerin yapıldığı anda fayda sağlamasını ön görüyoruz.

“Bu konuda kusurluyuz ve direkt bize bağlı olmayan sebeplerden dolayı ortaya çıkan karışıklıktan ötürü de başvuru sahiplerinden peşinen özür diliyoruz.”

Film Forum’da yönetim ile ön değerlendirme kurulları arasındaki yetki ve denetim dağılımı nasıl işliyor; bu yıl kategorilere göre kurul üyesi başına kaç dosya düştü ve inceleme için ne kadar süre ayrıldı?

Bu yıl Film Forum’u çok kısa bir sürede hazırladık. Bu konuda kusurluyuz ve direkt bize bağlı olmayan sebeplerden dolayı ortaya çıkan karışıklıktan ötürü de başvuru sahiplerinden peşinen özür diliyoruz. Bu tür programların ideal yapım süresi 4 ila 6 ay arasındadır. Festival hazırlıklarının kısıtlı bir sürede gerçekleşmesinden ötürü yeterli değerlendirme ve yönetmelik güncellemelerini yapamadan Film Forum sürecini başlattık. Ön değerlendirme kurulunda yer alan isimler bütün projeleri detaylı bir şekilde inceleyerek sonuçlarını iletti. Toplam 269 proje dört ön kurul üyesi tarafından bir aylık bir sürede değerlendirildi. 10 gün gecikmeli olarak sonuçları açıkladık. Uzun Metraj Kurmaca Film platformunda yer alan bir projenin yönetmeliğe uygun olmadığını fark ettik ve bu projeyi proje sahibinin de onayı ile karşılıklı mutabakatla seçkiden çıkarttık.

“Toplam 269 proje dört ön kurul üyesi tarafından bir aylık bir sürede değerlendirildi.”

“Gönderimin zorunlu olduğu platformlarda videoların izlenmemesi de mümkün olabiliyor.”

Yönetmelikte Uzun Metraj Kurmaca Film Platformu’nda moodvideo başvuru belgeleri arasında sayılırken İlk Uzun Metraj Film Geliştirme Platformu’nda isteğe bağlı olarak gözüküyor. Bu iki platformda sunulan videolar hangi usulle inceleniyor; izlenme kaydı görünmediğini bildiren başvurulara ilişkin bir inceleme yapıldıysa, istatistiklerin teknik sınırlılıkları da dikkate alındığında hangi sonuca ulaşıldı?

Bahsettiğini platformlara video gönderme kriterleri belirttiğiniz gibi. Elimizden geldiğince detaylı bir ön jüri çalışması için sunum belgelerinde çeşitliliğe gitmek istiyoruz. Gönderimin zorunlu olduğu platformlarda videoların izlenmemesi de mümkün olabiliyor. Değerlendirmeyi yapan kişilerin video izleme aşamasına gelmeden proje hakkında kanaati oluşmuş olabiliyor. Teknik olarak da Vimeo ve Youtube uygulamalarının resmi sayfalarında izlenen videoların bir çok teknik sebepten izlenmemiş gibi gözükebileceği açıklaması da yer almaktadır.

Ortak bildiride, İlk Uzun Metraj Film Geliştirme Platformu’na seçilen bir başvuru sahibinin senaristlik geçmişinin yönetmelikle çeliştiği iddia ediliyor. Bu itiraz incelendi mi; incelendiyse hangi gerekçeyle sonuçlandırıldı ve uygunluk denetimleri sonucunda seçkide değişiklik yapıldıysa boşalan kontenjanlar nasıl ele alındı?

Bunu ivedilikle fark ettik ve gerekli önlemi aldık. Platformlarda dörder projeyi finale taşımaya gayret gösteriyoruz. Bu yıl bu sayılarda esneklik göstererek seçkilere elimizden geldiğince fazla sayıda proje taşımaya çalıştık. Çıkan proje de mevcut kontenjanın üzerinde kaldığından ortaya bir kontenjan boşluğu çıkmadı. Yine de bu konuyu değerlendiriyoruz.

Film Forum’un ön değerlendirme kurulu ve ödül jürisi üyelerinin projelerle veya başvuru sahipleriyle bağlantılarını bildirmesi ve gerektiğinde değerlendirmeden çekilmesi için hangi usuller uygulanıyor; bir bağlantının çıkar çatışması oluşturduğuna kim karar veriyor?

Projelerin başvuruları esnasında bu durumlar gözlemleniyor. Daha sonrasında tespit edilen çıkar çatışması durumlarında ise kişilerle şeffaf bir şekilde görüşülerek karar alınıyor. Yüksek başvuruların olduğu alanlarda çıkar çatışması ihtimalleri artıyor. Bu noktada tarafların dürüstlüğü ve şeffaflığı çok önemli.

Ortak bildirideki yorumların silindiği iddiasına ilişkin olarak, festivalin resmî hesaplarındaki Film Forum paylaşımlarında hangi işlemler uygulandı ve gerekçeleri neydi; süreçle ilgili soruları bireysel yazışmalarla veya kamuya açık biçimde yanıtlama tercihinizi ne belirliyor?

Sosyal medyada herhangi bir yorumu ya da yazıyı silmiyor ve kaldırmıyoruz. Birçok yazı ve mesaj paylaşımlarımızın altında görülebilir. Bahse konu mesajlar ilgili paylaşımlardaki düzeltmelerin yapılması sırasında paylaşımla beraber kaybolmuştur. O esnada düzeltilen tekbir paylaşım olmamakla beraber düzeltmenin ardından aynı paylaşımlar tekrar yüklenmiştir. Bütün paylaşımların yorumları açıktır ve dilendiği gibi şikayet ve yorumlar yazılabilir durumdadır. Yönetmeliğe uygun olmayan projeyi paylaşımdan kaldırarak yeni bir paylaşım tasarımını yayına aldık. Bu esnada sıralamadaki karışıklıktan ötürü ilgili diğer postlarda kaldırılıp yeniden kondu. Akabinde de aynı yorumlar tekrar ilgili postların altına yazıldı.

“Bu yıl ortaya çıkan aksaklıklardan dersimizi aldık.”

Başvuru sahiplerinin ortak açıklamasındaki talepler ışığında, Film Forum’un işleyişinde veya yönetmeliğinde hangi alanları iyileştirmeye açık görüyorsunuz; öngördüğünüz somut adımları ve uygulama takvimini paylaşabilir misiniz?

Öncesinde de söylediğim üzere Film Forum’un 4 ila 6 aylık bir süreye ihtiyacı var. Bu yıl ortaya çıkan aksaklıklardan dersimizi aldık. Yönetmeliklerin güncellenmesi, başvuruda istenen belgelerin düzenlenmesi gibi konularda bu festival sürecinin bitiminden sonra hızlıca aksiyon alacağız. Film Forum gibi platformlara ihtiyacımız var ve sinema yaşamını oluşturan bileşenlerle Film Forum’un en iyi seviyeye getirilmesi için ivedilikle bir araya geleceğiz. Projeleri yalnızca yerelde maddi desteklerle sınırlı bırakmayıp uluslararası sinemacıların da karşısına çıkarmak gibi hedefleri de olmalı Film Forum’un…

Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali, 24–31 Ekim 2026 tarihlerinde gerçekleştirilecek. Güncel duyurulara, gösterim programına ve festivalle ilgili ayrıntılara Antalya Altın Portakal Film Festivali’nin resmî internet sitesi üzerinden ulaşılabilir.