Tiyatro sezonu açılırken Ekim ayında sahnede bizi nelerin beklediğine birlikte bakalım istedik. Bazıları üzerine uzun uzun yazdığımız, oyuncuları ve yaratıcı ekipleriyle konuştuğumuz; bazılarıyla ise İzmir’deki festivaller sayesinde karşılaşıp aradan zaman geçse de unutamadığımız dört oyunu aynı listede buluşturduk. Henüz izlemediğimiz ancak merakla takip ettiğimiz bir yapımı da listenin sonuna ekledik.

Peki bu ay sahnede ne var?

Kırıldığımız Yerde Bi’ Boşluk

Bir insan, kelimelerine bile sahip olmadığı bir şeyi isteyebilir mi? Sevdiği birini kurtarmaya çalışırken ona zarar verebilir mi?

Kırıldığımız Yerde Bi’ Boşluk, bu soruları Abebıkı isimli distopik bir ülkenin içinde arıyor. İnsanların kullanabileceği kelimelerin sınırlandırıldığı, kitapların yasaklandığı ve dış dünyaya dair bilginin ortadan kaldırıldığı bu ülkede sistem, yurttaşlarını yalnızca korkutarak değil, düşünme alanlarını daraltarak yönetiyor.

Oyunun merkezindeki ikiz kardeşler Nexium ve Ritalin, birbirlerine duydukları sevgiye rağmen farklı yönlere savruluyor. Birbirlerini kurtarmaya çalışırken birbirlerinin hayatında kapanması güç bir boşluk bırakıyorlar.

Oyunun ardından bende kalan en güçlü düşünce özgürlükten çok sevginin dönüştürücü gücüydü. Çünkü bazı insanlar hayatımızdan ayrıldığında yalnızca yok olmaz; geride, yıllar geçse de dolduramadığımız bir boşluk bırakır.

Ne zaman? 11 Ekim Pazar, 17.00
Nerede? istos sahne aznavur, İstanbul, Tiyatrolar.com

Sinefil Atak’ta bu oyun üzerine

İnceleme: Kırıldığımız Yerde Bi’ Boşluk: Gidemediklerimiz

Nexium ve Ritalin’in hikâyesinden yola çıkarak yasaklanan kelimeleri, özgürlük arayışını ve insanların kırıldıktan sonra hayatlarında kalan boşluğu neyle doldurduğunu inceliyoruz.

Sevgili Arsız Ölüm Dirmit

Tiyatro sezonunun onsuz başlayabileceğini düşünemiyorum. Üstelik sezon bitse bile yaz turnelerinde yeniden karşılaşmaktan keyif aldığım, yıllar geçmesine rağmen salonları doldurmaya devam eden bir oyun Sevgili Arsız Ölüm – Dirmit.

Bazı oyunları bir kez izlemek yetmiyor. Zaman içinde değişen kendinizle birlikte oyunun da nasıl değiştiğine bakmak için yeniden görmek istersiniz. Dirmit benim için böyle bir oyun.

Onunla ilk kez 2019 yılında İzmir’de karşılaştım. O günden bu yana oyunu en az üç kez izledim. Üçten sonra saymayı bıraktım. Her fırsatta yeniden izliyorum. Ekim programında yeniden gördüğümde ise aklımdan geçen ilk şey, onu bir kez daha izlemek istediğim oldu.

Latife Tekin’in romanından sahneye uyarlanan oyunda Nezaket Erden, tek başına yalnızca Dirmit’i değil, onun çevresindeki kalabalık dünyayı da bedeni ve sesiyle görünür kılıyor. Köyden kente göç eden bir ailenin içinde büyüyen Dirmit ise merakı, hayal gücü ve yazma arzusuyla kendisine çizilen sınırlara direniyor.

Sevgili Arsız Ölüm – Dirmit, yalnızca genç bir kadının özgürleşme hikâyesi değil; dili, hayal gücünü ve yazıyı kendisine ait bir alan açmak için kullanan bir karakterin direnişi.

Belki de onu tekrar tekrar izlememe rağmen yeniden görmek istememin nedeni burada saklı. Dirmit yıllar geçse de aynı yerde durmuyor. Ne de olsa Dirmit durur mu? Durmuyor.

Ne zaman ve nerede?

• 14 Ekim Çarşamba, 20.30 — Ses 1885
• 21 Ekim Çarşamba, 20.30 — Caddebostan Kültür Merkezi
• 24 Ekim Cumartesi, 16.00 ve 20.30 — Moda Sahnesi, Tiyatrolar.com

Tam Şuramda Duruyor

İnsan yaşadığı karanlığa ne zaman alışır?

Tam Şuramda Duruyor, baskının, korkunun ve güvensizliğin gündelik hayatın doğal parçasına dönüştüğü Pitkar Adası’nda geçiyor. İnsanlar konuşuyor, tartışıyor, seviyor ve ayrılıyor. Bütün bu küçük hayatların arkasında ise giderek büyüyen, kimsenin doğrudan yüzleşemediği bir karanlık dolaşıyor.

Oyunun başında seyirciye silah sesi duyulacağı söylenmesine rağmen ilk patlamada salon irkiliyor. Fakat sesler tekrarlandıkça seyirci de Pitkar Adası’nın insanları gibi bu korkuya alışmaya başlıyor. Başlangıçtaki tedirginlik, zamanla gündelik bir arka plan sesine dönüşüyor.

Can Kılcıoğlu’nun yazıp yönettiği oyun, büyük olayların gölgesinde sıkışan insanların küçük duygularını yaşamaktaki ısrarına bakıyor. Buradaki insanların trajedisi karanlığın farkında olmamaları değil; ona artık şaşırmıyor olmaları.

Ne zaman? 16 Ekim Cuma, 20.30
Nerede? ikincikat Kadıköy, İstanbul, Tiyatrolar.com

Sinefil Atak’ta bu oyun üzerine

İnceleme: Tam Şuramda Duruyor: Karanlığın Tarif Edilemez Aşinalığı

Pitkar Adası’nda korkunun nasıl gündelikleştiğine ve insanların yaşadıkları karanlıkla birlikte yaşamayı nasıl öğrendiğine bakıyoruz.

Röportaj: Can Kılcıoğlu ile Tam Şuramda Duruyor

Can Kılcıoğlu ile oyunun çıkış noktasını, absürt tonunu, seyircinin şiddete nasıl alıştığını ve oyunun adındaki duygunun insanın içinde nereye denk düştüğünü konuşuyoruz.

Ada Kasabası

“Dönmeyeceğimiz bir yer beğen, başka türlüsü güç.”
— Turgut Uyar, Göğe Bakma Durağı

Ada Kasabası, 15 yaşındaki Kate, Pete ve Sam’in büyüme sancılarını anlatırken yalnızca yaşadıkları kasabaya değil, içlerinden çıkamadıkları karanlığa da bakıyor.

Farklı ailelerden ve farklı kırılganlıklardan gelen bu üç genci bir arada tutan şey, aynı sıkışmışlık duygusunda buluşmaları. Kate, Pete ve Sam hayatın ağırlığını birbirlerinin yanında hafifletmeye çalışırken ufkun ardında başka şehirlerin ve başka hayatların bulunduğuna inanıyorlar.

Tiyatro Kontra’nın minimal bir sahne üzerinde kurduğu dünya, üç oyuncu arasındaki samimiyet sayesinde genişliyor. Şakalar, kavgalar, kahkahalar ve ani duygusal geçişler, yıllardır birbirini tanıyan üç arkadaş izlediğimize bizi ikna ediyor.

Ada Kasabası, bir kaçış hikâyesinden çok insanın gidebileceğine inanarak hayatta kalmasının hikâyesi. Ancak oyun, her ufkun ardında bir kurtuluş bulunmadığını da hatırlatıyor.

Ne zaman? 18 Ekim Pazar, 20.30
Nerede? Alan Kadıköy, İstanbul, Tiyatrolar.com

Sinefil Atak’ta bu oyun üzerine

İnceleme: Ada Kasabası: Göğe Bakalım

Kate, Pete ve Sam’in ufkun ardındaki hayat arayışından yola çıkarak oyunun karakterlerini, rejisini ve umutla kurduğu ilişkiyi inceliyoruz.

Röportaj: Ada Kasabası Oyuncuları ile Söyleşi: Aynı Ufka Bakan Üç Genç

Berfin Taş, İbrahim Çavdar ve Yağmur Ceren Bulman ile karakterlerin dünyasını, prova sürecini ve her temsilde yeniden kurdukları sahne ilişkisini konuşuyoruz.

Röportaj: Tiyatro Kontra ile Bağımsız Bir Tiyatro Topluluğu Kurmak

Ekiple Ada Kasabasından yola çıkarak Tiyatro Kontra’nın ortaya çıkışını, bağımsız tiyatro üretmenin zorluklarını ve yapımın bütün sorumluluğunu üstlenme süreçlerini konuşuyoruz.

Bonus Merak Listemizde Büyük Romulus

Listenin son sırasında henüz izlemediğim ancak merak ettiğim bir oyun var: Büyük Romulus.

Friedrich Dürrenmatt’ın yazdığı oyun, Batı Roma İmparatorluğu’nun son günlerinde geçiyor. İmparatorluk çökerken çevresindeki herkes Romulus’tan harekete geçmesini bekliyor. Romulus ise savaşı sona erdirmenin yolunu mücadele etmekte değil, eylemsiz kalmakta buluyor. Oyun, bu sıra dışı hükümdar üzerinden kahramanlık, iktidar ve sorumluluk kavramlarını tersyüz ediyor.

Ayşegül Erkutay’ı daha önce İzmir’de Pireli Varyetedeki tek kişilik performansında ve Cadı Avında izledim. Büyük Romulusta anlatıcı rolünü üstlenen Erkutay’ın bu performansıyla 27. Sadri Alışık Ödülleri’nden “Yardımcı Rolde Yılın En Başarılı Kadın Oyuncusu” ödülünü alması da oyuna yönelik merakımı artırıyor. Yapımda Romulus’a Erşan Utku Ölmez hayat veriyor.

Henüz izlemediğim için oyun hakkında bir değerlendirme yapmak yerine onu takip listeme ekliyorum. Bazen bir oyunu merak etmek için yalnızca hikâyesi değil, daha önce sahnede iz bıraktığını gördüğünüz bir oyuncunun yeni bir karakteri nasıl kuracağını düşünmek de yeterli oluyor.

Yapım: İstanbul Devlet Tiyatrosu
Program: Gösterim tarihleri için İstanbul Devlet Tiyatrosunun güncel programı takip edilebilir.

Bu Ay Sahnede Ne İzleyeceğiz?

Bu liste, 2026’da izlediğimiz oyunlara yeniden bakarken Ekim ayında kurulabilecek yeni karşılaşmalar için de bir başlangıç sunuyor.

Kırıldığımız Yerde Bi’ Boşluk, Tam Şuramda Duruyor ve Ada Kasabasını inceleme ve röportajlarla Sinefil Atak’ta takip etmeye devam ediyoruz.

Sevgili Arsız Ölüm – Dirmit ise aradan zaman geçse de kalbimizde ve hafızamızda yaşamayı sürdüren ve bizde tekrar tekrar izleme isteği uyandıran oyunlar arasında.

Bazılarıyla yeniden karşılaşmak, bazılarını ilk kez izlemek üzere…
İyi seyirler dileriz.

Peki sizin Ekim programınızda hangi oyun var?