İstanbul Spor Filmleri Festivali: Daha Az Film, Daha Derin Bir Seçki

Bu yıl ikinci kez düzenlenen İstanbul Spor Filmleri Festivali, daha sade ama daha odaklı bir programla izleyicinin karşısına çıkıyor. 26–29 Mart tarihleri arasında gerçekleşecek festival, geçen yıla kıyasla nicelikten çok seçkiye yoğunlaşan bir yaklaşım benimsemiş. 100 başvuru arasından seçilen filmler, hem çeşitlilik hem de küratöryel hassasiyet açısından dikkat çekici bir bütünlük sunuyor. Özellikle yarışma bölümlerinin – Uluslararası Kısa Film ve Uluslararası Belgesel Film – sekizer filmle sınırlandırılması, izleyiciye daha yoğun ve derinlikli bir izleme deneyimi vaat ediyor.

Belgesel Seçkisinde Belirgin Bir Damar: Kadın Hikâyeleri

Uluslararası Belgesel seçkisine yaklaştıkça belirgin bir damar kendini hissettiriyor: kadınların hikayeleri. Bu, sadece bir tema seçimi değil; sporun erkek egemen yapısına karşı farklı bir hikaye anlatma isteği. Belgesel seçkiden bazılarına değinecek olursak:

Taina: Direnişin Sessiz ve Süreklilik Hali

Yönetmen: Renata Massetti (Brezilya)

“Taina”, bireysel bir azmin ötesinde, spor dünyasındaki cinsiyet eşitsizliğine de küçük ama net bir pencere açıyor. Film, izleyiciyi yalnızca bir başarı öyküsüne değil, aynı zamanda süreklilik gerektiren bir direniş biçimine tanık olmaya davet ediyor. Tainá’nın dalgalarla kurduğu ilişki, yalnızca bir performans değil; bir kadının isterse sınırları nasıl dönüştürebileceğinin, izini suya bırakan güçlü bir imzaya dönüşmesi.

Best Day Ever: Sınırların Ötesinde Kurulan Hayat

Yönetmen: Ben Knight & Berne Broudy (ABD)

Best Day Ever, daha içsel bir yerden konuşan, sakin ama derinlikli bir film. Adaptif dağ bisikleti yapan iki karakterin hikayesi, ilk bakışta fiziksel sınırlar etrafında şekilleniyor gibi görünse de, asıl gücünü bu sınırların ötesinde kurulan yaşam algısından alıyor. Bu yönüyle film, engellilik meselesine de küçük ama anlamlı bir yerden dokunuyor: eksiklik üzerinden değil, yeniden kurma ve çoğaltma potansiyeli üzerinden. Best Day Ever, izleyiciye büyük sözler söylemeden, gündelik direncin dönüştürücü gücünü hissettirmeyi başarıyor.

Kickoff: Saha İçinde ve Dışında Bir Başkaldırı

Yönetmen: Roser Corella & Stefano Obino (Kırgızistan)

Kickoff, kadına yönelik toplumsal kalıpları ve yerleşik bakış açılarını sorgularken, görsel dili bu eleştiriyi güçlü biçimde destekliyor. Coğrafyalar değişse de kadınların maruz kaldığı rollerin benzerliği, hikâyeyi yerelden çıkarıp daha evrensel bir duyguya taşıyor.

Aynı zamanda film, açık bir başkaldırı hissi barındırıyor. Film, kendini tek bir kimliğe ya da yere sıkıştırmayı reddeden bir varoluş halini görünür kılıyor. Kırgızistan’ın kırsalında, çoğu ev içi rollerle tanımlanan kadınların futbol sahasında bir araya gelişi, bir spor pratiğinden ibaret olmadığını; kendilerine çizilen sınırları esnetmenin somut bir ifadesini de dile getiriyor. Bu alan, onların birlikte güç buldukları ve kendilerini yeniden tanımladıkları bir zemin açıyor.

Abstract: Taraftarlık, Aşırılık ve Kimlik

Yönetmen: Cem Güzel (Türkiye)

Abstract, taraftarlık olgusuna alışılmışın dışında, daha içsel bir yerden yaklaşan bir film. Gerçek görüntülerin sertliğini yapay zeka estetiğiyle kırarak kurduğu ortak anlatı, izleyiciyi izlemeye ve düşünmeye aynı anda davet ediyor. Kalp ile akıl arasındaki o ince çizgide dolaşırken, “çok sevmenin” neye karşılık geldiğini sorguluyor: kontrolün kaybolduğu, duygunun taşarak aklın önüne geçtiği bir eşik.
Taraftarlığın o “ya hep ya hiç” hali, aşırılığın dayanılmaz çekiciliği ve bir yere ait olmanın beraberinde getirdiği kimlik erimesi sade ama etkili bir biçimde hissettiriliyor.

Abstract, bu kolektif ruhun içinde “çok sevmenin” sınırlarını görünür kılarak şu soruyu sorduruyor: Bir şeyi bu kadar sevmek, insanı daha mı tam yapar, yoksa yavaş yavaş kendinden mi eksiltir?

Festival Mekânları ve Kolektif Deneyim

Festivalin mekansal dağılımına değinecek olursak da bu çeşitliliği destekler nitelikte. Ana merkez AKM Yeşilçam Sineması olurken, Biletinial Torun Center’da Fırtına Kız, Arda Turan: Yüzleşme ve Kadıköy Sineması’nda Lefter: Bir Ordinaryüs özel gösterimleriyle izleme deneyimi şehrin farklı noktalarına taşınıyor. Aynı zamanda festivalin yeni üretimlerle sınırlı kalmayarak, hafızaya da temas ettiğini gösteriyor.
Kapanış partisinin ardından Biletinial Torun Center’da Zlatan”ın gece gösterimi ve söyleşisiyle festival, 24 saat boyunca sinema ritmini canlı tutuyor.

Festival Direktörü Gökçe Kaan Demirkıran, spor ile sinemayı bir araya getiren bu özel seçkiyle, iki alanın kesiştiği ortak bir kültürel dil kuruyor.

Açılış günü sinema perdesinde milli maç gösterimi, izleyiciye güçlü bir kolektif izleme deneyimi sunarak farklı bir heyecan alanı yaratıyor.

Festival, bunun yanında başvurular arasından öne çıkan filmlere ve söyleşilere yer vererek çeşitliliği yüksek, canlı bir içerik bütünlüğü oluşturuyor.

İstanbul Sports Film Lab: Üretim ve Öğrenme Alanı

Festivalin üretim bölümü de gösterim programı kadar hareketli. 25 Mart Çarşamba günü İstanbul Sports Film Lab kapsamında Kızlar Sahada platformunun kurucusu Kiraz Öcal’ın yürüttüğü atölyeler sanatın üretme ve paylaşma alanını temsil ediyor.

Atölye başlıkları şu şekilde:

• Eşitlik odağında film okuma
• Şehrin ritmini birlikte kurmak: iş birlikçi film yapımı atölyesi
• Bağımsız film üretimine giriş
• Sporda engeller ve kapsayıcılık

Bu başlıklar, sinema öğrencilerine de açık bir öğrenme alanı sunarak, alanında uzman kişiler tarafından gerçekleştiriliyor. Sporda engeller ve kapsayıcılık atölyesi, işaret dili çevirisiyle desteklenerek erişilebilirliği öne çıkaran, sosyal sorumluluk yönü güçlü bir çalışma olarak dikkat çekiyor.

Sporun Ötesinde Bir Hafıza ve Kimlik Alanı

Genel olarak festival, sporun rekabetten ibaret olmadığını; hafıza, kimlik, direnç ve dönüşüm gibi kavramlarla nasıl iç içe geçtiğini hatırlatan bir seçki sunuyor. Bu yılki program, daha az filmle ama daha yoğun bir etki bırakma niyetinde. İzleyiciyle kurduğu ilişki de tam olarak burada şekilleniyor: daha dikkatli, daha temas eden ve daha uzun süre akılda kalan bir deneyim.

İstanbul Spor Filmleri Festivali ile ilgili daha fazla bilgiye festivalin internet sitesi üzerinden erişebilirsiniz.