Çağan Irmak’ın Unutursam Fısılda (2014) filmindeki “Ölmeyi seçtin ablam benim, doğduğun günden beri.” repliği adeta yaşanmamış bir hayata yöneltilmiş bir haykırış.

İlk bakışta iki kız kardeş arasındaki sert bir yüzleşme gibi görünen bu sahne, aslında iki farklı yaşam biçiminin yıllar sonra birbiriyle yüzleşmesinin en güçlü ifadesidir.

Aynı Evden Çıkan İki Hayat

Unutursam Fısılda (2014), aynı evde büyüyen iki kız kardeşin zamanla birbirine tamamen zıt hayatlar yaşamasını anlatır.

Hanife kalır.

Ayperi gider.

Hanife susar.

Ayperi şarkı söyler.

Hanife hayatını başkalarının beklentilerine göre kurar.

Ayperi ise bunun bedelini ödeyeceğini bilerek kendi yolunu seçer.

İkisi de kaybeder.

Ama farklı şekillerde.

Yıllar sonra Alzheimer teşhisiyle çocukluğunun evine dönen Ayperi, yalnızca geçmişiyle değil, ablasıyla da yüzleşmek zorundadır.

Unutan ve Hiç Unutamayan

Filmin en büyük ironisi tam da burada başlar.

Ayperi hafızasını kaybetmeye başlamıştır.

Hanife ise hafızasının içinde yaşamaya devam etmektedir.

Biri geçmişi istemeden unutur.

Diğeri ise geçmişi bir türlü geride bırakamaz.

Ayperi’nin hastalığı yalnızca dramatik bir unsur değildir.

Çağan Irmak, hafızasını kaybeden bir karakter üzerinden aslında şunu sorar:

İnsanı gerçekten tüketen şey unutmak mıdır, yoksa hiçbir şeyi unutamamak mı?

Hanife yıllarca aynı kırgınlıkların içinde yaşamıştır.

Ayperi ise geçmişi unutmaya başlarken ilk kez onunla yüzleşebilir.

“El Âlem Ne Der?” Kafesi

Hanife yıllarca kendisini Ayperi’nin ve ailesinin mağduru olarak görür.

Ona göre kız kardeşi yalnızca kasabayı terk etmemiştir.

Hayallerini…

Şarkılarını…

Ve sevdiği adamı da elinden almıştır.

Ancak Ayperi’nin söyledikleri bu anlatıyı tamamen değiştirir.

Çünkü ona göre Hanife’nin gerçek rakibi hiçbir zaman kendisi değildir.

Hanife’nin gerçek rakibi kendisi ve kendi korkularıdır.

“El âlem ne der?”

“Annem ne der?”

“Babam ne der?”

Yıllarca aldığı her kararı bu sorular belirlemiştir.

Ve zamanla bu sorular, görünmeyen bir kafese dönüşmüştür.

Hanife cesaretsiz biri değildir.

Tam tersine, çevresindeki herkesi kendisinin önüne koyacak kadar fedakârdır.

Fakat film, bazen fedakârlığın da insanı kendi hayatından uzaklaştırabileceğini söyler.

“Ölmeyi Seçtin Ablam Benim”

Sahnenin en unutulmaz anı, Ayperi’nin şu cümleyi söylediği andır:

“Ölmeyi seçtin ablam benim, doğduğun günden beri.”

Çağan Irmak burada kaderi değil, özgür iradeyi işaret eder.

Ayperi ablasına kötü bir hayat yaşadığını söylemez.

Yaşamaktan vazgeçtiğini söyler.

Çünkü bazen insan nefes almaya devam eder.

Ama yaşamayı çok daha önce bırakır.

Şarkı Söyleyen ve Sessiz Kalan

Film boyunca şarkılar yalnızca müzik değildir.

Ayperi için şarkı söylemek, kendi sesini bulmaktır.

Hanife için ise sessizlik, vazgeçilen hayallerin ağırlığıdır.

Bu yüzden filmde yalnızca iki kız kardeş yoktur.

Bir tarafta ses vardır.

Diğer tarafta sessizlik.

Bir tarafta cesaret.

Diğer tarafta güvenli görünen bir yalnızlık.

Çağan Irmak bu karşıtlığı hiçbir zaman “doğru” ve “yanlış” üzerinden kurmaz.

Yalnızca her seçimin bir bedeli olduğunu hatırlatır.

Hümeyra ve Işıl Yücesoy’un Sessiz Oyunculuğu

Sahnenin bu kadar etkileyici olmasının en büyük nedenlerinden biri de Hümeyra ile Işıl Yücesoy’un oyunculuklarıdır.

Burada büyük jestler yoktur.

Yüksek sesli melodram da yoktur.

İki usta oyuncu, yıllarca biriktirilmiş öfkeyi, pişmanlığı ve sevgiyi çoğu zaman yalnızca bakışlarıyla taşır.

Bu nedenle sahneyi unutulmaz yapan yalnızca söylenen cümleler değildir.

Söylenemeyenler de en az onlar kadar ağırdır.

Bir Sahnenin Ardında Kalan Şey

“Ölmeyi seçtin ablam benim…”

Bu cümle yalnızca Hanife’ye söylenmiş değildir.

Hayatını sürekli erteleyen herkese söylenmiştir.

Belki de Unutursam Fısılda‘nın yıllar sonra hâlâ bu kadar güçlü hissettirmesinin nedeni budur.

Film bize kusursuz bir hayatın mümkün olmadığını söyler.

Ama korkudan yaşanmamış bir hayatın pişmanlığının, yanlış yaşanmış bir hayatın yükünden daha ağır olabileceğini de hatırlatır.

Ve belki de Çağan Irmak bize şarkılar eşliğinde bunu söyler:

Korkudan yaşanmamış bir hayat,
yanlış yaşanmış bir hayattan
çok daha ağır olabilir.

İlgili sahnenin kısa kesitini Instagram hesabımızdan izleyebilirsiniz.